Saturday, January 25, 2014

Acquired Specialist စပါယ္ရွယ္လစ္တမ်ိဳး

“ေမ့မရတဲ့ လက္ေဆာင္” ေရးတာရ့ဲေအာက္မွာ ဆရာထြန္းလိႈင္ကေနမွတ္ခ်က္ေရးမွ သတိရျပီး “အမွတ္ရျပီ။ ပုလဲမွာ AS ေဒါက္တာေမာင္ဝင္းက ခြဲတာ၊ သမဆရာဝန္ေဒါက္တာ ထြန္းလိႈင္က ေမ့ေဆးမွာကူညီၾကလို႔ Nephrectomy ေက်ာက္ကပ္ ခြဲထုတ္ေပးတာ လုပ္ရဘူးတယ္။ စစ္ကိုင္းေဆးရံုမွာလဲ တခါလုပ္ရေသးတယ္။ အဲဒီမွာေတာ့ ကိုယ္လုိ AS ေတြ မ်ားပါတယ္။” လို႔ ျပန္ေရးလိုက္ပါတယ္။ ပုလဲလို ကုတင္ ၂၅ လံုးဆန္႔အဆင့္ေဆးရံုမွာ ခြဲစိတ္ခန္း၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းက အားနည္းပါတယ္။ အၾကီးစားခြဲစိတ္မႈ လုပ္ဘို႔ အကန္႔အသတ္ၾကီးလွပါတယ္။ အထူးကုဆရာဝန္ကသာ ေထာက္ကူပစၥည္းအစံုနဲ႔ လုပ္ေပးရတာမ်ိဳးပါ။ ခက္တာက ေဆးရံုၾကီးလႊတ္လို႔ လူနာေတြက မသြားႏိုင္ၾကရင္ စိတ္မေကာင္းေတာ့ပါ။ ဒီလိုနဲ႔ ကိုယ့္ဆီမွာတင္ လုပ္ေပးဘို႔ စြန္႔စားမႈေတြ လုပ္ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။ တကယ္တန္းေျပာရရင္ လုပ္ေပးတဲ့ဆရာဝန္ တရားစြဲမခံရေတာင္ ေဆးေကာင္စီကေန အေရးယူတာမ်ိဳး လုပ္မယ္ဆိုလုပ္ႏိုင္တာပါ။ ေဆးပညာဘြဲ႔ ရျပီးတဲ့ေနာက္ သူငယ္ခ်င္းတခ်ိဳ႕ ဘြဲ႔လြန္တက္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက တျခားႏိုင္ငံ သြားျပီးေတာင္ ဘြဲ႔ထပ္ ယူႏိုင္ၾကေသးတယ္။ သူတို႔အားလံုး အေတာ္ၾကိဳးစားၾကရတာပါ။ စာၾကိဳးစားတာ တခုထဲေတာ့မဟုတ္ဘဲ၊ မရရေအာင္ လုပ္ယူရတဲ့ ၾကိဳးစားမႈေတြလဲပါရတာ။ ကံဆိုတာကလဲ လိုျပန္ေသးတယ္။ ကိုယ္မျဖစ္ရလို႔ အမ်ားၾကီးေတာ့ စိတ္မပ်က္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ ၾကိဳးစားသေလာက္ မေပါက္ႏိုင္တာ ေဆးေလာက တခုထဲေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပညာေရးေလာက တခုလံုးလဲမကဘူး။ စီးပြါးေရး လုပ္တဲ့လူေတြ။ ကို္ယ့္လယ္ေလး၊ ယာေလး စိုက္ပ်ိဳးစားေသာက္သူေတြေရာ အကုန္ပါဘဲ။ ဒီေတာ့ ဘာလုပ္ၾကရသလဲ။ ဗမာလူမ်ိဳးေတြမွာ ထူးျခားတာေတြရွိတယ္။ မရွိေအာင္လုပ္ထားတဲ့ (မဆလ) ေခတ္ကို အေတာ္ၾကီးၾကာေအာင္ ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကရာတာမို႔၊ “မရွိတဲ့အထဲကေန ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့အတတ္ေတြ ထူးခြ်န္လာခဲ့တယ္။” အေဟာင္း ျပင္ရာမွာ အေကာင္းနဲ႔တူေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဟိုပစၥည္းမရွိရင္ ဒီပစၥည္းနဲ႔ တည့္ေအာင္တန္ေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြလဲ အမ်ားနည္းတူ မျဖစ္ျဖစ္တဲ့နည္း လုပ္ၾကေရာ။ ေတာရြာေတြမွာ ေရာဂါေတြက တကယ့္ (အင္မာဂ်င္စီ) ေတြ၊ (ေမဂ်ာ) ေတြ မ်ားမွမ်ား။ ေပါမွေပါ။ ေဆးရံုၾကီးေတြမွာဆို အထူးကုဆရာဝန္ၾကီးေတြကိုယ္တိုင္ ကိုင္ရတာမ်ိဳးေတြ။ ေတာမွာ တေယာက္တည္း တာဝန္က်တဲ့ဆရာဝန္အဖို႔ကေတာ့ ဘာအထူးကုမဆို သူဘဲ။ ျမိဳ႕သာမွာ ေသြးစစ္ခ်င္ရင္ ေနေရာင္ ေထာင္ၾကည့္၊ ဆီးစစ္ခ်င္ ပနယ္စလင္ ပုလင္းခြံ။ အရက္ျပန္မီးခြက္ သံျဖဴဆရာ့ လက္ရာ ေကာင္းမွေကာင္း။ အရက္ျပန္ကရွားေတာ့ ေတာအရက္ဦးေရသည္သာ အားထားရာ။ လွ်ပ္စစ္ဆိုတာ ေဝလာေဝး။ ခြဲဘို႔စိတ္ဘို႔ လိုသလား။ ဆီစက္ပို္င္ ဦးလွေသာင္းက ပဲေတြ ႏွမ္းေတြကို ခြဲလူနာလာခ်ိန္က်မွ စက္လည္ေပးတဲ့အထိ ေစတနာေကာင္းတာ။ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့လူေတြက ရွားေအာင္လုပ္တဲ့ ေခတ္မယ္၊ လူေတြက ေစတနာမရွားလို႔ လူနာေတြ အက်ိဳးမ်ားရတယ္။ ထန္းေပါလွတဲ့အရပ္မွာ ထန္းေလ်ာဆိုတာ လာလိုက္မွျဖင့္ မေသရင္ ေျခသလံုးက်ိဳး၊ ေပါင္က်ိဳး၊ ခါးက်ိဳး။ ပုလဲနားက ေယာနယ္မွာ ထန္းေလ်ာတယ္ဆိုရင္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္လဲ ေမးရတာ။ ေယာသားေတြက ထန္းေရခါးကို ထန္းပင္ေပၚ လင့္စဥ္ထိုးျပီး တက္ေသာက္ၾကတာ။ က်ျပီဆိုရင္ တေယာက္ဘယ္ကမလဲ။ မူးအတူ က်ိဳးအတူ။ တႏွစ္တည္းေအာင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က အဂၤလန္မွာ အရိုးအထူးကု လုပ္ေနေလရဲ႕။ ကြ်န္ေတာ္လဲ ကိုယ့္ေနရာမွာကို အရိုးကို အထူးကုရတာပါဘဲ။ အရိုးအထူးကုဆိုတာ ေပါင္ကို အေလးဆြဲတတ္ရတာ။ လူေကာင္ၾကီးရင္ အုတ္ခဲ ၄ ခဲ၊ သိပ္မၾကီးရင္ ၃ ခဲ၊ အေတာ္ဘဲ။ အုတ္ခဲေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကမွာရတာ မဟုတ္ဘူး။ ၾကိဳးဆိုတာ ႏြားဖါးၾကိဳး အသစ္။ ဘယ္ႏွစ္ေခ်ာင္းလိုခ်င္လဲ။ ေပါင္ေအာက္နား ဒူးရိုးကို ကန္႔လန္႔ ေဖါက္ထည့္ဘို႔ သံေခ်ာင္း။ (ဆာဂ်ီကယ္-စတီးလ္) မွ လူ႔ကိုယ္ကလက္ခံတာဆိုေတာ့၊ ဘယ္ကရမလဲ၊ လိုလ်င္ၾကံဆ နည္းလမ္းရ။ ဘယ္ကာလကရွိေနလဲမသိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ ဗိုက္တိုင္းတဲ့ ကရိယာ၊ မသံုးၾကေတာ့တာ ေတြ႔ေရာ။ ခပ္ေကြးေကြး သံေခ်ာင္းတဖက္ကို ျဖဳတ္၊ ေျဖာင့္၊ ေသြး၊ ခြ်န္၊ လိုသေလာက္ျဖတ္။ ရေရာ့မဟုတ္လား။ အက်ိဳးက တေယာက္မကဘူးလား၊ ရတယ္။ ဗိုက္တိုင္းကရိယာတခုမွာ သံေခ်ာင္းက ႏွစ္ေခ်ာင္းပါတာ။ ေက်ာင္းမွာ သင္ရတာခ်င္း အတူတူ၊ ေက်ာင္းျပီးလို႔ ေနာက္ဆက္ျဖစ္ရတာ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မတူၾကေတာ့ဘူး။ က်ယ္ျပန္႔လွတဲ့ ေဆးပညာနယ္ပယ္ထဲက ဘာသာရပ္တခုခုကို ကြက္ျပီး သင္ယူေလ့လာလို႔ အထူးကုလုပ္ရတာကလဲ “ဂ်င္နရယ္လစ္” ေတြထဲက “စပယ္ရွယ္လစ္” ဆိုတာကေတာ့ နဲနဲထူးသလိုရွိပါတယ္။ တာဝန္က်ရာ ေဆးရံုၾကီး-လတ္-ငယ္ အရြယ္ေတြ မတူဘူး။ ဘြဲ႔လြန္တက္ခ်င္ရင္ ေဆးရံုၾကီးကို ေရာက္ဘို႔ လိုတယ္။ ေဆးရံုလတ္ေရာက္ရင္ ကံမဆိုးဘူး။ လက္ေတြ႔နယ္မွာ ကူညီသင္ျပေပးမဲ့ ကိုယ့္အရင္ ဆရာဝန္ျဖစ္သူေတြ ရွိတာကိုး။ ေဆးရံုငယ္ေလးေတြကို ေရာက္သြားမွျဖင့္၊ ေသာင္ျပင္အလႊတ္ခံရတဲ့အေကာင္မ်ိဳး ျဖစ္ေရာ။ ေမးစရာလဲ အနားမွာမရွိ။ ဖတ္စရာ စာအုပ္ကလဲ သူမ်ားေပးလိုက္ျပီ။ “အတၲာဟိ အတၲေနာနာေထာ” အစစ္။ ဝါသနာလို႔ ေျပာတာထက္ တန္ရာတန္ရာ၊ သန္ရာသန္ရာ ျဖစ္ရတယ္လို႔ဆိုတာ ပိုနီးစပ္မယ္။ သူငယ္ခ်င္း တခ်ိဳ႕က ေဆးဝါးနဲ႔ ကုရတာမွာသန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ခြဲတာ-စိတ္တာမွာ သန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က “ပတ္ဘလစ္-ဟဲ့လ္သ္” ေခၚတဲ့ ေရာဂါကာကြယ္ေရး သန္တယ္။ အတူတူနဲ႔ အႏူႏူထဲက တန္ရာ၊ သန္ရာေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ေဆးေက်ာင္း ၇ ႏွစ္မွာ အတူတူခ်င္းေပမဲ့ ေနာက္မွာ ဘာလို႔ မတူၾကေတာ့တာလဲ။ ေဆးပညာမွာေတာ့ ရွင္းမျပတတ္တာကို X လုပ္လိုက္တယ္။ X-ray ဓါတ္မွန္။ အထူးကုမဟုတ္တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ တဖက္ဖက္မွာ ပိုျပီးၾကြမ္းက်င္လာတာမ်ိဳးကို ဘယ္လိုေျပာရင္ အသင့္ဆံုးျဖစ္မလဲ။ ေဆးစကားနဲ႔ဆိုရင္ Acquired က အနီးစပ္ဆံုးလို႔ ထင္တယ္။ မိဘေတြဆီက ပါလာတာလဲ မဟုတ္။ ကံေၾကာင့္ခ်ည္းလဲ မဟုတ္။ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္ျပီး ျဖစ္ရတာမ်ိဳး။ Acquired ဆိုတာ AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) ထဲက (ေအ) ကို ဆိုလိုတာ။ လုပ္လို႔ ျဖစ္ရတဲ့သေဘာလဲပါတယ္။ လက္ေထာက္ဆရာဝန္ကို AS (Assistant Surgeon) လို႔ေခၚသလို Acquired Specialist လို႔ ေခၚလိုက္မယ္။ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ၁၉-၁-၂ဝ၁၄ (ဓါတ္ပံု မ်ိဳးျမန္မာ)

No comments: